Kemoterapi Etkileri Ne Zaman Başlar: Kemoterapinin Yan Etkileri

İlaç Tedavisi kategorisine 20 Kasım, 2016 tarihinde eklendi, 1.772 defa okundu

Kemoterapi Etkileri Ne Zaman Başlar: Kemoterapinin Yan Etkileri

kemoterapinin yan etkileri

kemoterapinin yan etkileri

Kemoterapi nedir nasıl uygulanır?

Kanser hücrelerinin sağlıklı hücrelerden daha hızlı bir şekilde bölünmemesi için kanser olan kişiye kemoterapi uygulanır. Bu ilaçlar kanserli hücreleri hedef alır ve durduramasa bile en azından bu hücrelerin üreme hızını yavaşlatır. Ne yazık ki bu ilaçlarla, sağlıklı ve hızlı büyüyen hücrelerin de zarar görme ihtimali bulunmaktadır. Birçok farklı kemoterapi ilacının birçok farklı yan etki oluşturma potansiyeli bulunmaktadır. Bu etkiler kişiden kişiye ve tedaviden tedaviye göre değişiklik gösterebilir.
Kemoterapi ilaçları hızla büyüyen kanser hücrelerini öldürmek için güçlüdür, ama aynı zamanda yan etkileri ile vücuttaki sağlıklı hücrelere de zarar verebilir.

Kemoterapinin yan etkilerini azaltmak: Kemoterapinin vücuda zararları:

Kemoterapi ilaçlarının yan etkilerinin oluşumunda rol oynayan faktörler şu şekilde sıralanabilir:
– Tedavileri devam eden sağlık sorunları
– Yaş
– Yaşam biçimi

Bazı hastalarda kemoterapinin belirtileri diğerlerine göre çok daha az görülebilir. Yine de tedavinin belirtileri net bir şekilde ve kısa sürede görülüyor olsa bile kemoterapi süreci bittikten sonra belirtiler de kendiliğinden yok olmaya başlar.
Kemoterapi ilaçları, sindirim sistemi hücrelerini, saç kökleri hücrelerini, kemik iliği hücrelerini ve ağız ve üreme sisteminin hücrelerini etkilemektedir. Ancak, hasar görmüş kanserli hücreler tabii ki vücudun herhangi başka bir bölümünde de bulunabilir.
Dolaşım ve bağışıklık sistemleri:
Rutin kan analizi, kemoterapinin çok önemli bir parçasıdır. Çünkü ilaçlar kan hücrelerinin üretildiği kemik iliği hücrelerine zarar verebilir. Bu durum tabii ki bazı sorunlara yol açabilir. Kırmızı kan hücreleri kandaki oksijeni dokulara taşır. Bu hücrelerin zarar görerek veriminin düşmesine veya sayısının azalmasına da anemi hastalığı denir. Anemi son derece yorgunluk hissi oluşturur, çünkü vücudunuz yeterli oksijeni taşımak için gereken kırmızı kan hücresini üretemeyecek durumdadır ve bu durumda vücudunuzdaki organlar gereken kadar oksijen alamaz.

Kemoterapi sonrası neler olur?

Kemoterapinin kısa ve uzun vadede yan etkileri:

Kemoterapi sonrası anemi:

– Baş dönmesi
– Soluk cilt
– Düşünme zorluğu
– Soğuk hissetme
– Genel olarak halsizlik

Kemoterapinin nötropeni içindeki sonucu ile kandaki beyaz kan hücre sayısı düşürülebilir. Beyaz kan hücreleri bağışıklık sisteminde önemli bir rol oynamaktadır: enfeksiyonla mücadele ve hastalığın önlemesinde görev alır. Belirtiler her zaman açık değildir, ancak düşük akyuvar sayısı enfeksiyon ve hastalık riskini yükseltir. Kemoterapi, zayıf bir bağışıklık sistemine sahip olan insanlar için virüs, bakteri ve diğer mikroplara maruz kalarak ağır hastalıklar geçirmeyi önlemeye yarayan bir tedavi görevini taşımaktadır.
Trombosit adı verilen hücreler kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur. Trombositopeni adı verilen kanda düşük sayıda trombosit bulunması, kolayca kanama olması ve hafif darbelerde bile ette çabuk çürük oluşması anlamına gelir. Belirtiler arasında burun kanamaları, kusma ve dışkıda kan görülmesi sayılabilir.
Bazı kemoterapi ilaçları kardiyomiyopati ile ortaya çıkan kalp kası zayıflığına veya kalp ritim bozukluğuna neden olabilir. Bu kalbin kan pompalama yeteneğindeki verimi etkileyebilir. Bu ilaçlar kalp krizi riskini artırabilir. Sorunların önceden doktor tarafından kontrol edilmesi nedeni ile kalp güçlüğü ve sağlıklı kemoterapi sırasında bu kalp hastalıklarının oluşma olasılığı çok düşüktür.

Kemoterapi kas ağrısı yaparmı?

Duygu, düşünce kalıplarını ve koordinasyon merkezini sinir sistemi kontrol eder. Kemoterapi ilaçları, bellek sorunlarına ve konsantre olma zorluğuna yol açarak düşüneme yetisinin işlevlerini yavaşlatabilir. Bu belirtiye “kemoterapi sisi” veya “kemoterapi beyni” denir. Hafif kognitif bozukluk olan bu durum, tedavinin ardından yok olur. Eğer olmuyorsa yıllardır süregelen kronik bir hastalık olabilir. Ağır vakalarda, anksiyete ve stres de görülebilmektedir.
Bazı kemoterapi ilaçları, ellerde ve ayaklarda ağrı, halsizlik, uyuşma veya karıncalaşma (periferik nöropati) hislerinin oluşumuna neden olabilir. Kişinin refleksleri ve küçük kas becerileri formdan düşebilir. Denge ve koordinasyon sorunlarının oluşumu da aşırı olmaması şartı ile anormal değildir.

Sindirim sistemi:

Kemoterapinin en yaygın yan etkileri sindirim sisteminde meydana gelir. Kemoterapi ağız yarası gibi belirtiler gösterir. Ağız kuruluğu nedeniyle çiğneme ve yutma işlemleri daha çok zorlaşmaktadır. Yaralar, dil, dudak, diş etleri ve boğaz bölgelerinde oluşabilir. Ağızdaki yaralarda kanamalar ve enfeksiyonlar yaranın çok daha duyarlı olmasına neden olur. Birçok kemoterapi tedavisi gören kişi bu durumdan mutlaka muzdarip olacaktır.
Bu güçlü ilaçlar gastrointestinal sistem boyunca hücrelere zarar verebilir. Sık sık tekrar eden mide bulantısı ve kusma nöbetleri de yan etki olarak gözlemlenebilir. Ancak, mide bulantısı ilaçlarını kemoterapi ilaçları ile birlikte almak, bu yan etkilerin hafifletmesine yardımcı olabilir.
Gevşek dışkı veya ishal diğer sindirim sorunlarını genellikle kendi içinde barındırır. Bazı insanlar, sert dışkı ve kabızlık bir sorunu yaşayabilir. Bu dışkı sorunun yaptığı basınca bi de şişkinlik ve gaz birikimi eşlik edilebilir. Gün boyunca su içerek kurumayı önlemeye özen göstermelisiniz.
Genel halsizlik ve kilo kaybı yaygın olarak görülmektedir. Yanında bir de iştahsızlık da çoğunlukla gözlemlenmektedir. Bu iştahızlığa rağmen sağlıklı yiyecekler yemeye devam etmek önemlidir.

Kemoterapi saçı döker mi?

Kemoterapi ilaçları, saç köklerini etkileyebilir ve saç dökülmesine (alopesiye) neden olabilir. Kemoterapi saç dökülmesi belirtisi ilk tedaviden birkaç hafta sonrasında yaşanacaktır. Saç, kaş, kirpik ve vücut üzerindeki kıllarda dökülme oluşabilir. Son derece rahatsız edici olmasına karşın, saç kaybı geçicidir. Yeni saç büyüme genellikle son tedaviden birkaç hafta sonra başlar.

Kemoterapi cinselliği etkilermi?

Kemoterapi ilaçlarının, hormonlar üzerinde de etkisi olabilir. Kadınlarda sıcak basmaları, düzensiz dönemler veya ani menopoza yol açacak hormonsal değişiklikler görülebilir. Bu durum geçici olabileceği gibi kalıcı bir hale de gelebilir. Kadınlarda, kemoterapi etkisiyle kuruluk, vajinal dokularda rahatsızlık yapacak ya da ağrılı cinsel ilişkiye neden olacak maddelerin oluşumu ile karşılaşabilirsiniz. Vajinal enfeksiyonlara yakalanma şansı diğer etkilere göre çok daha yüksektir. Hamilelik sırasında verilen kemoterapi ilaçları, doğum kusurlarına neden olabilir. Erkeklerde ise bazı kemoterapi ilaçları erkenden saç dökülmesi yaşanmasına yol açabilir.
Belirtileri yorgunluk, anksiyete ve hormonal dalgalanmalar olabileceği gibi aynı zamanda erkek ve kadınlarda cinsel dürtü girişimine neden olabilir. Saç kaybı ve diğer görünüşteki değişiklikler endişe yaratır ve büyük moral bozukluğuna yol açar. Ancak, birçok kişi kemoterapiden sonra seks hayatına devam edememektedir. Çünkü fiziksel değil psikolojik olarak da insanlar çok etkilenmektedir.

Kemoterapi böbreklere zarar verir mi?

Böbrekler güçlü kemoterapi ilaçlarını vücutta, sadece yararlı maddelerin emilimine yardımcı olması için süzgeçten geçiriyorlar. Bu süreçte, bazı böbrek ve mesane hücreleri tahriş olabiliyor veya zarar görebiliyor. Böbrek hasarı belirtileri şunlardır: idrara daha az çıkma, el ve ayakta ödem oluşması ve baş ağrısı.
Bol bol sıvı alımı ilaçların kuvvetini arttırdığı gibi bir yandan da tedavi sürecinin kısalmasında yardımcı olur.
Not: Bazı ilaçlar, idrar rengini birkaç gün için kırmızı veya yeşil yapabilir.

Yorum Yaz